İzmir'de
Tez Danışmanlığı

İzmir'de tez hazırlama süreci, hangi üniversite ve enstitüye kayıtlı olduğunuza göre büyük farklılıklar gösteriyor. İYTE'de bir mühendislik öğrencisi, çoğunlukla laboratuvar verisi veya simülasyon çıktısına dayanan bir metodoloji kuruyor. Ege Tıp Fakültesi'nde ise süreç, klinik araştırma protokolü ve etik kurul onayı etrafında şekilleniyor.

Danışman beklentileri üniversiteden üniversiteye değişiyor. İYTE ve İzmir Ekonomi gibi İngilizce yürütülen programlarda danışmanlar, literatür taramasının uluslararası dergi standardında olmasını bekliyor. Dokuz Eylül'de ise danışmanlar araştırma deseni bölümünü ayrı bir toplantıyla onaylatmak isteyebiliyor.

Araştırma aşaması konunun netleştirilmesiyle başlıyor. Ege Üniversitesi'nin köklü ziraat ve eczacılık programları, tarımsal üretim ve ilaç araştırmaları için özgün saha ve laboratuvar verisine erişimi kolaylaştırıyor. Literatür taraması sırasında üniversite kütüphanelerinin geniş veri tabanı erişimi önemli bir avantaj sağlıyor.

Metodoloji bölümü, mühendislik tezlerinde genellikle bir deney tasarımı veya sayısal model şeklinde kuruluyor; İYTE'de bu bölümün literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırmalı gerekçelendirilmesi bekleniyor. İşletme ve sağlık bilimleri tezlerinde ise metodoloji, ölçek seçimi ve örneklem büyüklüğü hesabıyla başlıyor.

Veri toplandıktan sonra analiz aşamasına geçiliyor. İşletme tezlerinde SPSS ile regresyon ve faktör analizi, mühendislik tezlerinde sayısal simülasyon, tıp tezlerinde biyoistatistik kullanılıyor. Analiz tamamlandıktan sonra bulgular literatürle karşılaştırılarak tartışma bölümü yazılıyor. Taslak tamamlandığında Turnitin kontrolü yapılıyor; %20 üzerinde bir oran çıkarsa atıf ve parafraz gözden geçiriliyor.

Son aşama biçimlendirme ve teslim. İzmir'deki sekizden fazla üniversitenin her biri farklı kapak, yazı tipi ve kaynakça şablonu kullanıyor; bu detayları yazım bitmeden kontrol etmek teslim öncesi son dakika telaşını önlüyor. Tez enstitüye teslim edildikten sonra savunma tarihi belirleniyor.

Enstitü yönergesini yazım bitince kontrol etmek, İzmir'deki öğrencilerin en sık yaptığı hata. Sekizden fazla üniversitenin her biri farklı kapak, yazı tipi ve kenar boşluğu standardı kullanıyor; bu detayları tez tamamlandıktan sonra düzeltmeye çalışmak metnin kendisinden daha uzun sürebiliyor.

İkinci hata, İngilizce yürütülen programlarda dil kalitesini son ana bırakmak. İYTE, Yaşar ve İzmir Ekonomi gibi üniversitelerde akademik İngilizce seviyesi düşük bir taslak, danışman tarafından içerik değil dil gerekçesiyle geri gönderiliyor.

Üçüncü hata, danışmanın onay stilini önceden sormamak. Bazı danışmanlar araştırma deseni bölümünü ayrı bir sunumla onaylatmak istiyor; bu beklenti bilinmeden yazıma başlanırsa tez ilerleyen aşamada büyük bir revizyona girebiliyor.

Dördüncü hata, etik kurul başvurusunu geciktirmek. Anket veya hasta verisi kullanan tezlerde etik kurul onayı olmadan veri toplanamıyor; bu süreç birkaç hafta sürebildiği için erken başlatılmalı.

Beşinci hata, kaynakçayı sona bırakmak. Yazım sürecinde her alıntı ve parafrazın kaynağını anında not almayan öğrenciler, tez bitince hangi cümlenin hangi kaynağa ait olduğunu hatırlamakta zorlanıyor.

Son olarak, farklı üniversitelere kayıtlı öğrenciler bazen birbirlerinin format standardını karıştırıyor. Ege, Dokuz Eylül ve İYTE'nin her biri kendi yönergesine sahip; doğru şablonu baştan teyit etmek teslim öncesi düzeltme riskini ortadan kaldırıyor.