İçerik ne kadar güçlü olsa da yanlış biçimlendirme tezin enstitü tarafından iade edilmesine yol açar. Türkiye'deki üniversitelerin büyük çoğunluğu kenar boşluğundan otomatik içindekiler tablosuna kadar her ayrıntıyı yönergeyle belirler. Bu kılavuz yaygın gereksinimleri ve sık yapılan hataları açıklıyor.
Temel biçimlendirme gereksinimleri — üniversite tablosu
Türkiye'deki lisansüstü enstitülerin büyük çoğunluğu şu standartları uygular. Yönergeler enstitüden enstitüye farklılık gösterir — kendi üniversitenizin güncel yönergesini mutlaka kontrol edin.
| Özellik | Yaygın Standart |
|---|---|
| Yazı tipi | Times New Roman ya da Arial, 12pt metin, 14pt başlık |
| Satır aralığı | 1.5 (çoğu enstitü) ya da 2.0 (bazı enstitüler) |
| Sol kenar boşluğu | 3–4 cm (ciltleme için) |
| Sağ kenar boşluğu | 2–2.5 cm |
| Üst/alt kenar | 2.5 cm |
| Paragraf girintisi | 1.25 cm (ilk satır) veya girintisiz |
| Sayfa numarası — ön | Romen rakamları (i, ii, iii) |
| Sayfa numarası — metin | Arap rakamları (1, 2, 3) |
| Tablo başlığı | Tablonun üstünde, kalın, "Tablo 1." formatı |
| Şekil başlığı | Şeklin altında, italik, "Şekil 1." formatı |
Şunu söyleyeyim: bu değerlerin tamamı üniversiteden üniversiteye değişir. Boğaziçi ile bir Anadolu üniversitesinin yönergeleri farklı olabilir. Her zaman kendi enstitü yönergesini baz alın; yoksa bu tablodaki değerleri kullanın.
Başlık hiyerarşisi ve Word stilleri
Word'ün başlık stilleri (Başlık 1, Başlık 2, Başlık 3) doğru uygulanmazsa otomatik içindekiler tablosu oluşturulamaz ve sayfa düzenlemelerinde numaralar kayar.
- —Başlık 1 (H1) — Bölüm adları: GİRİŞ, YÖNTEM, BULGULAR, TARTIŞMA (büyük harf, 14pt, kalın)
- —Başlık 2 (H2) — Alt bölümler: "Araştırmanın Amacı", "Örneklem" (başlık büyük harf, 12pt, kalın)
- —Başlık 3 (H3) — Daha küçük alt başlıklar (italik ya da kalın-italik)
- —Normal metin — 12pt, Times New Roman ya da Arial, 1.5 satır aralığı
Başlık stillerini uygulamak için metni seçin ve "Giriş" sekmesindeki Stiller panelinden Başlık 1/2/3 seçin. Ardından sağ tıklayıp "Değiştir" seçeneğiyle bu stili enstitü gereksinimlerine göre biçimlendirin. Bir kez ayarlayın; tezin tamamına uygulansın.
Otomatik içindekiler tablosu nasıl oluşturulur
Manüel yazılmış içindekiler tablolarında sayfa numarası hataları kaçınılmazdır. Bir bölüme paragraf eklediğinizde diğer tüm sayfa numaraları kayar ve tabloyu elle güncellemek zorunda kalırsınız. Bu hem hata kaynağı hem zaman kaybı.
- 1Tüm başlıklara Başlık 1, 2, 3 stilleri uygulayın
- 2İçindekiler tablosunun olmasını istediğiniz yere imleci koyun
- 3Referanslar sekmesi > İçindekiler > Otomatik İçindekiler 1 ya da 2 seçin
- 4Tablo eklendi — başlıklar ve sayfa numaraları otomatik
- 5Sayfa numaraları değiştiyse tabloyu sağ tıklayıp "Alanları Güncelle" seçin
Sayfa numaralandırma: Romen ve Arap rakamları
Çoğu enstitü şu numaralandırma düzenini zorunlu kılar: ön sayfalar (kapak, onay sayfası, önsöz, özet, içindekiler) Romen rakamıyla (i, ii, iii…), metin sayfaları Arap rakamıyla (1, 2, 3…).
Bunun için Word'de bölüm sonu (section break) kullanılır. Giriş bölümünden önce "Sonraki Sayfa Bölüm Sonu" ekleyin; bu bölümün altbilgisine gidin, "Öncekiyle Aynı" bağlantısını kesin ve Romen rakamından Arap rakamına geçin. Bu işlemi doğru yapmak biçimlendirmede en çok sorun çıkaran adımdır.
Tablo ve şekil başlıkları
APA 7'de tablo başlığı tablonun üstüne, şekil başlığı şeklin altına yazılır. Her ikisi de Word'ün Caption (Başlık Ekle) özelliğiyle otomatik numaralandırılmalıdır. Bu yapı hem şekil/tablo dizinlerinin otomatik oluşturulmasını sağlar hem de sayfa düzeni değiştiğinde numaraların kaymasını önler.
- —Tabloyu seçin > Başvurular > Resim Yazısı Ekle > Etiket: Tablo
- —Şekli seçin > Başvurular > Resim Yazısı Ekle > Etiket: Şekil
- —Tablo dizini: Başvurular > Şekil Tablosu Ekle > Etiket: Tablo
- —Şekil dizini: Başvurular > Şekil Tablosu Ekle > Etiket: Şekil
APA mı Chicago mı — kaynakça sistemi karşılaştırması
| Kriter | APA 7 | Chicago 17 |
|---|---|---|
| Kullanım alanı | Sosyal bilimler, psikoloji, eğitim | Tarih, edebiyat, hukuk |
| Atıf sistemi | Parantez içi — (Yazar, Yıl) | Dipnot ya da parantez |
| Kaynakça adı | Kaynakça | Bibliyografya |
| DOI kullanımı | Zorunlu (APA 7) | Önerilen |
| Sayfa bilgisi | Yalnızca doğrudan alıntıda | Dipnot sisteminde her atıfta |
| Yazı adı biçimi | Yalnızca ilk harf büyük | Her önemli kelimenin ilk harfi büyük |
Aslında bu kararı siz vermiyorsunuz — enstitünüz veriyor. Yönerge APA diyorsa APA, Chicago diyorsa Chicago. Yönerge yoksa alanınızdaki dergilerin kullandığı formatı benimseyin. Karışık format uygulamak (bazı kaynaklar APA bazıları Chicago) kabul edilemez bir hata.
Enstitünün iade ettiği 5 biçimlendirme hatası
Kenar boşluğu yanlış
Sol kenar 3–4 cm olmalı (ciltleme için fazladan boşluk). Sağ kenar 2–2.5 cm. Ön sayfalar dahil tüm belge aynı kenar boşluğuna sahip olmalı.
Sayfa numaralandırma hatası
Ön sayfalar Romen, metin Arap rakamıyla numaralandırılmalı. Bölüm sonu kullanılmazsa Word bu ikisini birleştirir ve tüm belge aynı formatta numaralanır.
Manuel içindekiler tablosu
Sayfa numaralarını elle yazarsanız sayfa eklendiğinde tablo yanlış kalır. Otomatik içindekiler güncellenebilir; manuel içindekiler güncellenmez.
Tablo/şekil başlıkları biçimlendirilmemiş
APA 7'de tablo başlığı üstte, şekil başlığı altta. İkisi de Caption özelliğiyle numaralandırılmalı. Manüel numaralandırma, tablo eklendiğinde tüm sıralamayı bozar.
Kaynakça formatı karışık
Her kaynak türü (makale, kitap, tez, web) farklı APA formatına sahip. Tutarsız biçimlendirme enstitü ve jüri tarafından hata olarak işaretlenir.
Biçimlendirmeyi kendiniz yapabilir misiniz
Dürüst olmak gerekirse: Word kullanımına hakimseniz ve enstitü yönergesini dikkatle okuyabiliyorsanız evet. Biçimlendirme teknik bir iştir; akademik bilgi gerektirmez.
Bu durumdaysanız kendiniz yapın:
- —Word'de Başlık stilleri kullandınız ve nasıl değiştirileceğini biliyorsunuz
- —Bölüm sonu ve farklı sayfa numarası formatı oluşturmayı biliyorsunuz
- —Caption (Resim Yazısı) özelliğini kullandınız
Bu durumlarda dış destek mantıklı:
- →Teslim tarihiniz 48 saatten az ve biçimlendirme henüz tamamlanmadı
- →Sayfa numaraları karışık ve nasıl düzeltileceğini bilmiyorsunuz
- →Tablo/şekil numaraları sayfa eklenince her seferinde bozuluyor
- →Enstitü iade etti ve hangi hatayı nerede düzelteceğinizi bulamıyorsunuz
Biçimlendirme hizmeti kapsamı
Hizmet kapsamı: kenar boşluğu ve sayfa yapısı kurulumu, Başlık 1–3 stillerinin tanımlanması, otomatik içindekiler tablosu, şekil ve tablo başlıkları ve numaralandırma, sayfa numarası bölümleme (Romen + Arap), kaynakça biçimlendirmesi (APA 7, Chicago, Vancouver).
Teslimat: standart tez (100–150 sayfa) 24–48 saat. 200+ sayfa ya da karmaşık yapı 48–72 saat. Tez dosyanızı ve enstitü yönergesini paylaşın; 24 saat içinde yazılı teklif alırsınız.
Teslimden önce format kontrol listesi
Enstitüye göndermeden önce bu altı kategoriyi tek tek geçin. Gözden kaçan bir madde iade gerekçesi olabilir.
Sayfa yapısı
- —Sol kenar 3–4 cm (ciltleme), sağ/üst/alt 2–2.5 cm
- —A4 kağıt boyutu, dikey yönlendirme
- —Yazı tipi ve punto tüm belgede tutarlı (12pt metin, 14pt başlık)
Başlık stilleri
- —Başlık 1, 2, 3 Word stilleri doğru uygulandı
- —Başlıklar büyük/küçük harf kuralına uyuyor
- —Otomatik içindekiler güncel (sağ tıkla → Alanları Güncelle)
Sayfa numaralandırma
- —Ön sayfalar (kapak hariç) Romen rakamıyla
- —Metin Arap rakamıyla, 1'den başlıyor
- —Bölüm sonu (section break) doğru yerleştirildi
Tablo ve şekiller
- —Tablo başlıkları tablonun üstünde
- —Şekil başlıkları şeklin altında
- —Tablo ve şekil dizinleri güncellendi (Caption ile numaralandı)
Kaynakça
- —Tüm kaynaklar aynı formatta (APA 7, Chicago veya Vancouver)
- —Metin içi atıflar ile kaynakça listesi eşleşiyor
- —DOI linkleri eksiksiz (APA 7 zorunlu kılıyor)
Ön sayfalar
- —Onay sayfasında imza yerleri hazır
- —Özet (Türkçe) ve Abstract (İngilizce) kelime sınırı içinde
- —Teşekkür ve önsöz sayfa numarası Romen sistemine dahil
Tez biçimlendirme hizmeti
Tez dosyanızı ve üniversite yönergesini paylaşın — 24–48 saatte teslim
Kenar boşluğu, başlık stilleri, sayfa numarası, tablo/şekil, kaynakça — tamamı dahil.
Ücretsiz Fiyat Al →
Sık Sorulan Sorular
- Tez biçimlendirmesi neden reddedilir?
- En yaygın iade nedenleri: kenar boşluklarının yanlış ölçülmesi, sayfa numaralandırma hatası (ön sayfalar Romen rakamı olmalı), otomatik içindekiler tablosu yerine manuel yazılmış içindekiler ve tablo/şekil başlıklarının hatalı biçimlendirilmesidir. Enstitüye göre değişen yönergeler bu sorunların başlıca kaynağı.
- Tez biçimlendirme ne kadar sürer?
- Standart bir tez (100–150 sayfa) için biçimlendirme 24–48 saat içinde tamamlanır. 200+ sayfa ya da karmaşık tablo/şekil yapısı 48–72 saat alabilir. LaTeX biçimlendirme ayrı değerlendirme gerektirir.
- Hangi yazı tipi kullanılmalı?
- Türkiye'deki çoğu enstitü Times New Roman 12pt ya da Arial 12pt zorunlu kılar. Başlıklarda 14pt sık görülür. APA 7 ise Times New Roman, Calibri, Arial veya Georgia'yı 12pt önerir. Kendi enstitünüzün yönergesine bakın — bazıları farklı yazı tipi belirtiyor.
- Otomatik içindekiler tablosu nasıl oluşturulur?
- Word'de önce Başlık 1, Başlık 2, Başlık 3 stilleri doğru uygulanmalı. Ardından Referanslar > İçindekiler > Otomatik İçindekiler seçilir. Sayfa numaraları otomatik güncellenir. Manüel yazılmış içindekiler tablolarındaki sayfa numarası hataları enstitü tarafından iade gerekçesi sayılır.
- Sayfa numaralandırma nasıl yapılır?
- Ön sayfalar (kapak, içindekiler, önsöz, özet) Romen rakamıyla (i, ii, iii…), metin başladığında Arap rakamlarıyla (1, 2, 3…) numaralandırılır. Bunun için Word'de bölüm sonu (section break) eklenmesi gerekir. Aynı belgede farklı numara formatı bu yöntemle sağlanır.
- Tablo ve şekil başlıkları nasıl yazılır?
- APA 7'de tablo başlığı tablonun üstüne, şekil başlığı şeklin altına yazılır. Tablolar "Tablo 1", "Tablo 2" şeklinde numaralandırılır; şekiller "Şekil 1", "Şekil 2". Her ikisi de Word'ün Caption (Başlık Ekle) özelliğiyle otomatik numaralandırılmalıdır.
- Biçimlendirme hizmeti kapsamı nedir?
- Kenar boşluğu ve sayfa yapısı, Başlık 1–3 stillerinin tanımlanması, otomatik içindekiler tablosu, şekil ve tablo başlıkları ve numaralandırma, sayfa numarası bölümleme (Romen + Arap), kaynakça biçimlendirmesi (APA 7, Chicago, Vancouver). Teslimat 24–48 saat, revizyon 60 gün.
- APA mı Chicago mı kullanılmalı?
- Sosyal bilimler, psikoloji ve eğitim tezlerinin büyük çoğunluğu APA kullanır. Tarih, edebiyat ve hukuk tezlerinde Chicago (dipnot sistemi) yaygındır. Tıp ve sağlık bilimlerinde Vancouver tercih edilir. Enstitü yönergenizi kontrol edin — bazıları spesifik format zorunlu kılıyor.