Turnitin kontrolü Türkiye'deki neredeyse tüm üniversitelerde zorunlu. Ama çoğu öğrenci hangi eşiğin geçerli olduğunu ve oranı nasıl düşüreceğini bilmiyor. Yanlış anlaşılan bir nokta: yüksek benzerlik oranı her zaman intihal anlamına gelmiyor. Nasıl düşürülür ve rapor nasıl okunur — aşağıda açıklıyoruz.
Turnitin nasıl çalışır — ne kontrol eder, neyi atlıyor
Turnitin belgeyi milyarlarca web sayfası, akademik makale ve daha önce gönderilmiş öğrenci çalışmasıyla karşılaştırır. Eşleşen bölümleri renkli vurgularla işaretler ve toplam benzerlik yüzdesi hesaplar.
Turnitin'in kontrol ettiği kaynaklar:
- —İnternet sayfaları ve web arşivleri
- —Akademik dergiler ve makaleler (Elsevier, Springer, JSTOR dahil)
- —Daha önce sisteme yüklenmiş öğrenci tezleri ve ödevleri
- —YÖK Tez Merkezi (bağlantı var)
- —Kitap bölümleri (sınırlı)
Turnitin'in atladığı ya da hatalı değerlendirdiği durumlar: görüntü içinde metin (taranmış PDF), yabancı dil metni bazı örneklerde zayıf eşleşme verebilir, metin döndürme araçları (parafraz spinner) kısmen atlatılabilir gibi görünür ama son Turnitin güncellemeleriyle bu araçlar tespit edilir hale geldi.
Üniversite benzerlik eşikleri — tür ve alan tablosu
| Üniversite / Alan | Benzerlik Eşiği | Not |
|---|---|---|
| Çoğu devlet üniversitesi | %20 ve altı | Genel standart |
| ODTÜ, İTÜ, Hacettepe | %15 ve altı | Teknik ve araştırma üniversiteleri |
| Bazı vakıf üniversiteleri | %10 ve altı | Özellikle tıp fakülteleri |
| Tıp ve sağlık bilimleri | %10–%15 | Alan standardı daha sıkı |
| Doktora tezleri (genel) | %15 ve altı | YL tezinden daha katı |
| Hedefimiz | Max %10 | Tüm teslimlerimizde rapor dahil |
Kesin oran için kendi enstitünüzün güncel yönergesini kontrol edin. Bu değerler genel gözleme dayanmakta olup üniversiteler yönergeleri değiştirebilir.
Turnitin raporu nasıl okunur
Rapor renk kodlu benzerlik göstergesi sunar. Bu renk kodu sadece oranı gösterir — intihal kararı vermez.
- —Mavi — eşleşme yok
- —Yeşil — %1–%24 benzerlik
- —Sarı — %25–%49 benzerlik
- —Turuncu — %50–%74 benzerlik
- —Kırmızı — %75 ve üzeri benzerlik
Yüksek oran her zaman intihal anlamına gelmez. Metodoloji bölümünde "veri SPSS ile analiz edilmiştir" gibi standart ifadeler, kaynakça listesi ve kapak sayfaları benzerlik oranını artırır — bunlar intihal değildir. Önemli olan bu bölümlerin hariç tutulması ya da raporun toplam oranını yorumlarken hesaba katılmasıdır.
Benzerlik oranı nasıl düşürülür — 6 yöntem
| Yöntem | Etki | Açıklama |
|---|---|---|
| Doğrudan alıntıyı azaltmak | Yüksek | Alıntı yerine parafraz kullanın; kaynağı atıf edin |
| Doğru parafraz yazmak | Yüksek | Cümle yapısını ve kelime seçimini değiştirin, aynı anlamı farklı aktarın |
| Kapak/form sayfalarını hariç tutmak | Orta | Standart enstitü sayfaları Turnitin analizinden çıkarılabilir |
| Metodoloji standart ifadelerini hariç tutmak | Orta | "Veriler SPSS ile analiz edilmiştir" gibi teknik ifadeler hariç tutulabilir |
| Kaynakça listesini hariç tutmak | Orta | Kaynakça zaten atıflı metin — hariç tutulabilir |
| Küçük eşleşmeleri filtrelemek | Düşük | "10 kelimeden kısa eşleşmeleri gösterme" ayarı bazı üniversitelerde kullanılır |
Parafraz nasıl yazılır, neden yalnızca kelime değiştirmek yetmez
Turnitin kelime değiştirme (synonym swapping) araçlarını artık tespit ediyor. Cümle yapısı aynı kalırsa eşleşme devam eder. Gerçek parafraz şu anlama gelir: kaynağı anlayın, kapatın, kendi cümlenizle ifade edin.
Özgün kaynak
"Students who engage in regular physical activity demonstrate significantly higher academic achievement compared to their sedentary peers." (Smith, 2021)
Kötü parafraz (yalnızca kelime değiştirme — Turnitin tespit eder)
"Öğrenciler düzenli fiziksel egzersiz yaptıklarında sedanter akranlarına kıyasla belirgin biçimde yüksek akademik başarı sergilemektedir." (Smith, 2021)
İyi parafraz (cümle yapısı ve yaklaşım değişti)
"Fiziksel aktivite düzeyi ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır; aktif öğrenciler akademik görevlerde hareketsiz akranlarını geride bırakmaktadır (Smith, 2021)."
Öz-intihal: kendi çalışmanızdan alıntı
Öz-intihal, kendi daha önce yayınlanmış çalışmanızdan — başka bir tez, seminer ödevi, konferans bildirisi ya da makale — kaynak göstermeden alıntı yapmaktır. Turnitin bunu tespit eder çünkü çalışma arşivde.
Dürüst olmak gerekirse: çoğu öğrenci bunu kasıtsız yapar. Lisans ödevinden bölümler kopyalanır, yüksek lisans tezinde kullanılır. Bu intihal kapsamındadır. Kendi çalışmanızdan alıntı yapacaksanız atıf verin ya da içeriği yeniden yazın.
Sık yapılan 4 hata ve sonuçları
Arka plandan kopyala-yapıştır
Literatür taramasını internetten kopyalayıp yapıştırmak en yüksek benzerlik oranı üreten davranış. Tek paragraf bile %5–10 oran artışına yol açabilir.
Alıntıyı tırnak işareti olmadan kullanmak
Atıf verdiniz ama tırnak koymadınız — Turnitin benzerlik olarak işaretler. Doğrudan alıntı tırnak içinde ve sayfa numarasıyla olmalı.
Metin döndürme araçları kullanmak
Spinner araçlar kısmen atlatabilir gibi görünür ama cümle yapısı ve anlam korunduğundan Turnitin yeni sürümleri tespit ediyor. Üstelik metin özgünlüğünü bozuyor.
Kaynakça listesini analize dahil etmek
Kaynakça zaten kaynak gösteren bir bölüm — benzerlik oranını artırır ama intihal değildir. Rapor alırken kaynakçayı hariç tutan ayarı kullanın.
Teslimlerimizde benzerlik politikamız
Her tez teslimatına Turnitin raporu eklenir. Hedefimiz max %20 benzerlik oranıdır — Türkiye'deki çoğu enstitünün kabul eşiğinde. Oran %20'yi geçerse revizyon ücretsiz.
2016'dan bu yana teslim ettiğimiz 2.400+ tezde bu politikayı sürdürdük. Teslim öncesi benzerlik kontrolü, parafraz kalitesi ve atıf tutarlılığı standart sürecimizin parçası.
Şunu da söyleyeyim: bazı firmalar Turnitin raporu vaat edip teslim etmiyor ya da raporu kendiniz almanızı istiyor. Bizde rapor teslimle birlikte gelir — ayrıca talep etmenize gerek yok.
Turnitin raporu dahil tez yazdırma
Her teslimde Turnitin raporu — max %20 benzerlik garantisi
2.400+ tez. 8+ yıl deneyim. 60 gün revizyon. 24 saat fiyat teklifi.
Ücretsiz Fiyat Al →Sık Sorulan Sorular
- Turnitin'de kabul edilebilir benzerlik oranı nedir?
- Türkiye'deki çoğu devlet üniversitesi %20 sınırı uygular. Teknik üniversiteler (ODTÜ, İTÜ) %15 ister. Bazı vakıf üniversiteleri ve tıp/sağlık bilimleri %10'un altını zorunlu kılar. Kendi enstitü yönergenizi mutlaka kontrol edin — evrensel bir sınır yok.
- Turnitin alıntıları benzerlik oranına ekler mi?
- Tırnak içine alınan doğrudan alıntılar Turnitin tarafından ayrı kategoride değerlendirilir. İyi yapılandırılmış bir tezde alıntılar toplam benzerlik oranını yükseltmez çünkü tırnak içine alınan metinler bileşik puandan hariç tutulabilir. Ancak bu ayar rapor alınma biçimine göre değişir.
- Benzerlik oranı nasıl düşürülür?
- En etkili yöntem doğrudan alıntıyı azaltmak ve parafraz kullanmaktır. Kaynakların doğru atıflandırılması zorunludur. Metodoloji bölümündeki standart ifadeler, kapak sayfaları ve enstitü formları Turnitin analizinden çıkarılabilir. Metin döndürme (kelime değiştirme) araçları kullanmayın — Turnitin bu yöntemi tespit eder.
- Profesyonel yazılan tezlerde Turnitin skoru yüksek çıkar mı?
- Hayır. Özgün yazım ve doğru atıflandırma ile hazırlanan tezler üniversite eşiğinin altında kalır. Teslimlerimize Turnitin raporu eklenir. Hedefimiz max %20 benzerlik oranıdır.
- Öz-intihal nedir, tezde sorun olur mu?
- Öz-intihal, kendi daha önce yayınlanmış çalışmanızdan (başka bir tez, makale ya da ödev) kaynak göstermeden alıntı yapmaktır. Turnitin bunu tespit eder. Kendi çalışmanızdan alıntı yapacaksanız atıf verin ve enstitünüzün öz-intihal politikasını kontrol edin.
- YÖK tez veri tabanına yükleme sonrası kontrol yapılıyor mu?
- Evet. YÖK tez veri tabanına yüklenen tezler ilerleyen dönemde Turnitin ve benzer yazılımların taradığı arşive eklenir. Bu yüzden tez özgünlüğü kritiktir — sadece şu an için değil, gelecekte başka çalışmalar incelendiğinde de.
- Turnitin raporu olmadan tez teslim edilebilir mi?
- Türkiye'deki neredeyse tüm üniversitelerde Turnitin ya da iThenticate raporu zorunludur. Raporsuz teslim enstitü tarafından kabul edilmez. Bazı üniversiteler öğrencinin kendi raporunu almasına izin verirken bazıları enstitü sisteminden geçirir.
- Turnitin ile iThenticate arasındaki fark nedir?
- Her ikisi de Clarivate/Turnitin şirketinin ürünleri. Turnitin öğrenci tez ve ödevleri için yaygın; iThenticate akademik yayınlar ve araştırmacılar için. Üniversitelerin çoğu Turnitin kullanır. Her ikisi de benzer karşılaştırma altyapısını kullanır.