İçeriğe geç
Akademik dürüstlük kurallarına uygun tez yazan öğrenci masada çalışıyor

Tez intihal nasıl önlenir — yazım sürecinde 6 kural

Yayın: Güncelleme: 9 dakika okumaTeknik

Güvenilir Tez Yazım Ekibi

8 yılı aşkın süredir yüksek lisans ve doktora tez yazım süreçlerinde danışmanlık yapan akademisyen kadrosu

Akademik dürüstlük kurallarına uygun tez yazan öğrenci masada çalışıyor
Fotoğraf: Budget Bizar / Pexels

İntihal genelde kasıt değil, alışkanlık sorunu. Rakam vermek gerekirse, 2.400'den fazla tez teslim ettiğimiz 8 yılda gördüğümüz intihal vakalarının büyük kısmı, öğrencinin bilerek kopyalamasından değil, not alma sırasında kaynağın cümlesini olduğu gibi bırakıp sonradan "kendi cümlem" sanmasından kaynaklandı.

İntihal genelde kasıt değil, alışkanlık sorunu

Çoğu öğrenci intihali "başkasının metnini kopyalamak" olarak düşünüyor ve kendini bundan güvende sanıyor. Gerçek çoğu zaman daha sıradan: literatür taraması sırasında alınan notlar kaynağın cümle yapısını taşıyor, aylar sonra o not tez metnine hiç değişmeden giriyor.

Eski yöntem: önce yaz, sonra Turnitin raporuna bakıp yüksek çıkan yerleri düzelt. Gerçek: intihal önleme, yazım bittikten sonra yapılan bir düzeltme değil, not alma aşamasında kurulan bir alışkanlık.

(Evet, "peki Turnitin raporunu neden bu kadar önemsiyoruz o zaman" diye düşünüyorsunuzdur. Rapor bir güvenlik ağı — asıl iş metni yazarken yapılıyor. Turnitin raporuna nasıl bakılacağı ve benzerlik oranının nasıl yorumlanacağı için Turnitin rehberimize bakabilirsiniz.)

Bu yazıda raporu değil, raporu hiç yüksek çıkarmayan yazım sürecini anlatıyoruz.

Doğru parafraz nasıl yapılır

Aslında en yaygın yanlış anlama şu: birkaç kelimeyi eş anlamlısıyla değiştirmek parafraz sanılıyor. Değil. "Araştırmacılar bu bulguyu önemli buldu" cümlesini "Bilim insanları bu sonucu değerli gördü" yapmak, cümle yapısını aynen koruduğu için hâlâ intihal sayılır — Turnitin bu kalıbı tanıyor, danışmanınız da tanıyor.

Doğru parafraz üç adımda ilerliyor: kaynağı oku, kaynağı kapat, fikri kendi cümle yapınızla yaz. Yazarken kaynağa tekrar bakmıyorsunuz — çünkü göz kaynakta olduğu sürece el, kaynağın cümle kalıbını kopyalıyor.

Parafraz sonrası bile atıf vermeniz gerektiğini unutmayın; fikir hâlâ kaynağa ait, sadece cümle sizin. Kaynak yönetimini APA 7 formatında nasıl düzenleyeceğinize dair APA 7 rehberimize bakabilirsiniz.

Not alma sisteminiz intihali nasıl önler

Literatür taraması sırasında kurduğunuz not alma düzeni, tez metninin ne kadar özgün çıkacağını yazım aşamasından çok önce belirliyor. Üç alışkanlık, sonradan ortaya çıkan intihal sorunlarının büyük kısmını önlüyor:

Kaynağı kapatın, sonra yazın

Kaynağı okuyup ekranı kapatın, sonra fikri kendi kelimelerinizle yazın. Kaynağa bakarken yazılan cümle, farkında olmadan kaynağın cümle yapısını taşır.

Doğrudan alıntıyı anında işaretleyin

Not alırken kaynaktan birebir kopyaladığınız her ifadeyi tırnak içine alın. Haftalar sonra hangi cümlenin sizin, hangisinin kaynağın olduğunu hatırlamak neredeyse imkansız.

Kaynak bilgisini not defterinden ayırmayın

Her not satırının yanına yazar-yıl-sayfa bilgisini o an ekleyin. Yazım aşamasında "bu bilgi nereden geldi" sorusuna geri dönüp aramak, atıf atlamanın en yaygın nedenidir.

Literatür taramasını sistematik biçimde nasıl yürüteceğinize dair literatür taraması rehberimize bakabilirsiniz — not alma düzeni orada da ayrıca ele alınıyor.

Kaynak kartları ve notlarla atıf sistemini düzenleyen öğrenci
Fotoğraf: Kindel Media / Pexels

Atıf yapmanız gereken 4 durum

Kısaca özetlemek gerekirse: "bu bilgi genel kabul görmüş mü" sorusuna hayır diyorsanız, atıf verin. Aşağıdaki 4 durumun tamamı atıf gerektiriyor:

1

Doğrudan alıntı

Bir kaynaktan kelimesi kelimesine aldığınız her cümle veya cümle parçası tırnak içine alınır ve sayfa numarasıyla birlikte atıf verilir.

2

Parafraz

Bir fikri kendi cümlelerinizle yeniden yazsanız bile, fikrin sahibi siz değilseniz atıf vermeniz gerekir. Cümle yapısını değiştirmek atıf yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

3

Veri ve istatistik

Başka bir çalışmadan aldığınız her sayı, tablo veya grafik — kendi yorumunuzu eklemiş olsanız bile — kaynağına atfedilir.

4

Özgün olmayan fikir veya argüman

Bir kuramı, modeli veya sınıflandırmayı ilk kez siz geliştirmediyseniz, o fikrin kime ait olduğunu belirtmeniz gerekir — sonucu değil, fikri kullandığınızda bile.

Şunu söyleyeyim: "sıfır intihal" hiçbir şey garanti etmez. Turnitin raporu %0 çıkan ama tamamı başkalarının fikirlerinin üst üste dizilmesinden oluşan bir tez, teknik olarak temiz görünür ama akademik olarak zayıftır. Önemli olan temiz yazılım çıktısı değil, sizin özgün analizinizin metnin merkezinde olması.

Öz-intihal: kendi çalışmanızdan çalmak

Bir öğrenci geçmişte kötü bir deneyim yaşadıktan sonra bize geldi: önceki firma, akademisyen kadrosunu tanıtırken CV paylaşmayı iki kez reddetmişti. Teslim edilen metodoloji bölümü, var olmayan bir 2008 kaynağını birincil referans olarak gösteriyordu. Teze başlamadan önce inceleme yaptığımızda ilk bölümde dört uydurma atıf bulduk.

Bu örneği burada anlatmamızın nedeni: intihal yalnızca başkasının metnini çalmak değil, kaynağı olmayan bir atıf uydurmak da akademik dürüstlük ihlali. Öz-intihal de aynı kategoriye giriyor — daha önce yazdığınız bir ödev, makale veya konferans bildirisinden atıfsız alıntı yapmak, başkasının değil kendi eski metninizin çalınması.

Kural basit: kaynak siz de olsanız, metin daha önce başka bir yerde teslim edildiyse atıf verin. Enstitünüzün öz-intihal politikası farklılık gösterebilir, bu yüzden kendi yönergenizi kontrol edin.

Bu süreci kendiniz yürütebilirsiniz — ne zaman

Dürüst olmak gerekirse: intihal önleme için her zaman bizi aramanıza gerek yok. Bunu kendiniz de yapabilirsiniz — eğer literatür taramanızı yeni başlıyorsanız ve yukarıdaki not alma alışkanlığını baştan kurabiliyorsanız, ek bir hizmete ihtiyacınız yok.

Eğer teziniz zaten yazılmışsa ve yalnızca Turnitin raporunu görmek istiyorsanız, bizi tam hizmet için aramayın; bağımsız bir rapor kontrolü yeterli. Bizi aramanız gereken durum şu: taslak elinizde ama hangi paragrafların atıf gerektirdiğinden emin değilsiniz ve teslim tarihine az kaldı.

İntihal riski taşıyan tezlerde düzenleme: süreç ve fiyatlar

Yazılmış ama yüksek benzerlik riski taşıyan bir tezin yeniden düzenlenmesi, tez düzenleme/redaksiyon kalemi üzerinden fiyatlandırılır: sayfa başı ₺230. Turnitin benzerlik oranımız %20'yi geçerse yeniden yazım ücretsizdir — bu, teslim ettiğimiz 2.400'den fazla tezin standart politikası.

1

Ön inceleme

Mevcut taslağınızı ve varsa önceki Turnitin raporunuzu inceleyip riskli bölümleri işaretleriz.

2

İlk 24 saat içinde yazılı teklif

Kaç sayfanın yeniden yazılması gerektiği ve toplam fiyat yazılı olarak iletilir.

3

NDA ve başlangıç

Gizlilik sözleşmesi imzalandıktan sonra çalışma başlar.

4

Yeniden yazım ve atıf düzeltmesi

Riskli paragraflar parafraz edilir, eksik atıflar tamamlanır, standart teslim süresi 2–5 iş günü.

5

Turnitin raporu ile teslim

Benzerlik oranı %20 altına indirilmiş haliyle rapor teslimata eklenir.

Hizmet kapsamı hakkında daha fazla bilgi için hizmetler sayfamıza veya sık sorulan sorulara bakabilirsiniz. Fiyat detayları için fiyatlar sayfamız güncel rakamları gösteriyor.

Parafraz yaparak tez metnini yazan araştırmacı
Fotoğraf: William Fortunato / Pexels

Anahtar kelime kümesi

Ana Konu

  • tez intihal nasıl önlenir
  • tez intihalden nasıl korunur
  • akademik intihal nedir
  • tezde intihal cezası
  • intihal önleme yöntemleri

Hizmet Sorguları

  • tez düzenleme hizmeti
  • turnitin raporu alma
  • akademik yazım desteği
  • tez yazım desteği

Genel Konu

  • tez intihal turnitin
  • apa 7 atıf sistemi
  • literatür taraması nasıl yapılır
  • akademik yazım kuralları

Sık Sorulan Sorular

İntihal ile parafraz arasındaki sınır nedir?

Parafraz, kaynağın fikrini kendi cümle yapınızla ve kendi kelime seçiminizle yeniden ifade edip atıf vermektir. Cümlenin yalnızca birkaç kelimesini eş anlamlısıyla değiştirip cümle yapısını korumak parafraz değil, intihaldir — Turnitin bu farkı tespit eder.

Yapay zeka ile yazılan metin intihal sayılır mı?

Çoğu Türk üniversitesinin akademik dürüstlük yönergesi, yapay zeka araçlarıyla üretilen ve kaynak gösterilmeden kullanılan metni akademik dürüstlük ihlali kapsamına alıyor. Bazı enstitüler bu tür içerik için ayrı bir yapay zeka tespit raporu da istiyor. Kendi enstitünüzün güncel politikasını kontrol edin.

Kendi ödevimden veya makalemden alıntı yapmak intihal mi?

Evet, atıf vermeden yaparsanız öz-intihal sayılır. Daha önce yayımladığınız veya teslim ettiğiniz bir çalışmadan pasaj kullanacaksanız, o çalışmaya kendi kaynağınızmış gibi atıf vermeniz gerekir.

Kaynak gösterdiğim halde çok fazla alıntı yapmak sorun olur mu?

Evet. Atıf vermek intihal suçlamasını önler ama tezin özgünlük beklentisini karşılamaz. Danışmanlar ve jüri, doğrudan alıntının toplam metnin küçük bir bölümünde kalmasını, geri kalanının sizin analiziniz olmasını bekler.

Grup çalışmasında ortak yazılan bir bölüm intihal riski taşır mı?

Tez bireysel bir çalışma olduğundan, başka bir öğrenciyle ortak yazılan veya paylaşılan metin ciddi bir akademik dürüstlük ihlalidir. Fikir tartışmak farklıdır, cümle veya paragraf paylaşmak farklıdır.

İntihal tespit edilirse ne olur?

Sonuç enstitüden enstitüye değişir: düzeltme talebiyle geri gönderme, tez savunmasının ertelenmesi veya disiplin soruşturması. Bazı üniversitelerde tekrarlanan ihlal kayıttan silinmeye kadar gidebilir. Kendi yönetmeliğinizdeki disiplin maddesini önceden okuyun.

İNTİHAL ÖNLEME

Riskli bölümleri 2–5 iş gününde düzenleyelim

Turnitin raporu %20 üzeri çıkarsa yeniden yazım ücretsiz. İlk teklif 24 saat içinde, NDA önce imzalanır.

Ücretsiz Fiyat Al

Hizmet

Teziniz için ücretsiz fiyat alın

Alan, konu ve teslim tarihinizi bildirin. 24 saat içinde akademisyen profili ve fiyat teklifini iletiyoruz.

Ücretsiz Teklif Al